Spring Boot production hazırlığı, lokalde sorunsuz çalışan bir uygulamanın gerçek trafik, deploy’lar, arızalar ve güvenlik tehditleri altında da öngörülebilir davranmasını sağlamak için yapılan ayarların bütünüdür. Spring Boot birçok şeyi varsayılan olarak doğru yapar. Ama bazı kritik ayarlar bilinçli olarak açılmadıkça kapalı kalır ve eksiklikleri genellikle ilk ciddi olayda fark edilir.

Bu yazıda yeni bir servisi production’a çıkarmadan önce kendi kullandığım kontrol listesini paylaşıyorum. Her maddenin arkasındaki gerekçeyi de kısaca anlattım.

Health check’ler doğru ayrılmış mı?

Spring Boot Actuator, Kubernetes için ayrı readiness ve liveness endpoint’leri sunar:

management.endpoint.health.probes.enabled=true
/actuator/health/liveness
/actuator/health/readiness

Bu ikisinin farklı sorular sorduğunu bilmek önemli. Readiness, “bu pod şu anda trafik almaya hazır mı?” sorusunu cevaplar. Liveness ise “bu pod kurtarılamaz bir durumda mı, yeniden başlatılmalı mı?” sorusunu.

En sık yapılan hata, veritabanı kontrolünü liveness’a eklemektir. Veritabanı kısa süreliğine erişilemez olduğunda bütün pod’lar aynı anda yeniden başlatılır. Veritabanı geri geldiğinde ise soğuk başlayan onlarca pod ile karşılaşır. Dış bağımlılıklar liveness’ta değil, gerekiyorsa readiness’ta kontrol edilmeli.

JVM uygulamalarının açılış süresi de hesaba katılmalı. Uzun açılan bir uygulamada liveness probe’un erken başarısız olmasını engellemek için startupProbe tanımlamak gerekir.

Graceful shutdown açık mı?

Deploy sırasında yarıda kesilen istekler, birçok ekibin “kabul edilebilir” saydığı ama aslında önlenebilir bir problem.

server.shutdown=graceful
spring.lifecycle.timeout-per-shutdown-phase=20s

Bu ayar açık olduğunda uygulama, kapanma sinyali geldiğinde yeni istek kabul etmeyi bırakır ve devam eden isteklerin bitmesini bekler. Kubernetes tarafında preStop beklemesi ve terminationGracePeriodSeconds ile birlikte düşünülmesi gerekir. Bu sürelerin nasıl uyumlu hale getirileceğini Kubernetes’te graceful shutdown yazısında ayrıntılı anlattım.

Konfigürasyon başlangıçta doğrulanıyor mu?

Eksik veya hatalı bir konfigürasyon değeri, uygulamanın açılışta değil ilk kullanımda hata vermesine neden olursa, deploy başarılı görünür ama sistem bozuktur.

@ConfigurationProperties(prefix = "payment")
@Validated
public record PaymentProperties(
    @NotNull URI baseUrl,
    @NotNull Duration timeout
) {}

@Validated ile zorunlu değerler başlangıçta kontrol edilir. Eksik bir değer, uygulamanın hiç açılmamasına ve rolling deploy’un eski versiyonda kalmasına yol açar. Hatanın kullanıcıya ulaşmadan yakalanması tam olarak istenen şey. Konfigürasyonun ortamlara göre ayrılması konusunu konfigürasyon ve ortam değişkenleri yazısında ele almıştım.

Secret’ların properties dosyalarında değil, ortam değişkenleri veya bir secret yöneticisi üzerinden gelmesi de bu maddenin parçası. Neden önemli olduğunu secret yönetimi yazısında anlatmıştım.

Timeout’lar tanımlı mı?

Spring Boot’un ve kullandığı HTTP client’ların bazı varsayılan timeout değerleri çok uzun veya sonsuzdur. Dış bir servisin yavaşlaması, timeout tanımlanmamış bir client yüzünden bütün uygulamayı kilitleyebilir.

Kontrol edilmesi gereken yerler:

  • HTTP client’lar için connect ve read timeout.
  • Veritabanı connection pool’u için connection-timeout.
  • Sorgular için transaction veya statement timeout.
  • Mesaj consumer’ları için işleme süresi limitleri.

Hiçbir dış çağrı sınırsız beklememeli. Timeout’un neden bir hata değil, belirsizlik olduğunu timeout ve belirsiz sonuç yazısında anlatmıştım.

Connection pool boyutu bilinçli seçilmiş mi?

HikariCP’nin varsayılan havuz boyutu 10’dur. Bu değer birçok uygulama için makul bir başlangıç, ama instance sayısı ile birlikte düşünülmeli. 20 instance ve her birinde 30 connection, veritabanının kaldırabileceğinden fazla olabilir. Connection pool boyutlandırma yazısında bu hesabın nasıl yapılacağını anlatmıştım.

Loglar production için uygun mu?

Lokalde okunabilir düz metin loglar faydalıdır. Production’da ise loglar bir log sistemine gönderilir ve orada aranır, filtrelenir. Structured logging bu yüzden önemli.

Spring Boot 3.4 ile structured logging yerleşik olarak geldi:

logging.structured.format.console=ecs

Kontrol edilmesi gereken diğer konular:

  • Log seviyesi production’da INFO mu? DEBUG açık kalmış mı?
  • Her log satırında trace ID var mı?
  • Kişisel veri, token veya parola loglanıyor mu?
  • Request ve response gövdesini loglayan bir filtre açık kalmış mı?

Kişisel verilerin loglara nasıl sızdığını KVKK açısından loglama yazısında ayrıntılı ele aldım.

Metrik ve trace’ler toplanıyor mu?

Actuator ve Micrometer, HTTP istekleri, JVM, connection pool ve cache için hazır metrikler sunar. Bunları Prometheus formatında dışarı açmak tek bir bağımlılık ve bir ayar:

management.endpoints.web.exposure.include=health,info,prometheus
management.metrics.distribution.percentiles-histogram.http.server.requests=true

İkinci satır önemli. Histogram olmadan yüzdelik değerler instance’lar arasında doğru şekilde birleştirilemez.

Trace’ler için Micrometer Tracing ve OpenTelemetry exporter’ı, servisler arası çağrıların aynı trace altında görünmesini sağlar. Bu üç sinyalin birlikte nasıl kullanıldığını log, metric ve trace yazısında anlatmıştım.

Actuator endpoint’leri güvende mi?

Bu madde güvenlik açısından listedeki en kritik madde olabilir.

/actuator/env ortam değişkenlerini, /actuator/heapdump bellekteki her şeyi, parolalar ve token’lar dahil, dışarı verebilir. /actuator/loggers log seviyesini değiştirmeye izin verir.

Benim tercih ettiğim yapı şu:

  • Dışarıya sadece health ve gerekirse info açık.
  • Diğer actuator endpoint’leri ayrı bir management portunda ve sadece iç ağdan erişilebilir.
  • management.server.port ile uygulama portundan ayrılmış.
management.server.port=8081
management.endpoints.web.exposure.include=health,info,prometheus

Ingress veya load balancer yalnızca uygulama portunu dışarıya açar. Prometheus ise iç ağdan management portuna erişir.

Bellek ayarları container’a uygun mu?

Container’da çalışan Java uygulamalarında en sık görülen problemlerden biri, heap’in container limitine eşit ayarlanması ve pod’un OOMKilled olmasıdır. JVM heap dışında da bellek kullanır.

JAVA_TOOL_OPTIONS=-XX:MaxRAMPercentage=70

Doğru oranın nasıl bulunacağını container’da Java bellek ayarları yazısında anlattım.

Veritabanı migration’ları güvenli mi?

Rolling deploy sırasında eski ve yeni versiyon bir süre aynı şemayı kullanır. Bir kolonu silen veya yeniden adlandıran migration, eski versiyonun hata vermesine neden olur.

Flyway veya Liquibase migration’larının her birinin bir önceki uygulama versiyonuyla uyumlu olması gerekir. Bu konunun ayrıntılarını kesintisiz veritabanı migration’ı yazısında anlatmıştım.

Bağımlılıklar ve güvenlik güncellemeleri takip ediliyor mu?

Bir Spring Boot uygulaması, doğrudan eklenen birkaç bağımlılığın arkasında yüzlerce dolaylı kütüphane taşır. Bunlardan birinde çıkan bir güvenlik açığı, uygulamanın kendi kodunda hiçbir hata olmasa bile onu savunmasız bırakır.

Production’a çıkmadan önce iki şeyin hazır olmasını istiyorum. Birincisi, bağımlılıkları düzenli olarak tarayan bir araç. OWASP Dependency-Check, GitHub’ın Dependabot’u veya Renovate bu iş için yaygın seçenekler. İkincisi, Spring Boot’un desteklenen bir sürümünde olmak. Desteği biten sürümler güvenlik yamalarını almaz ve büyük versiyon atlamaları zamanla zorlaşır.

Küçük ve sık güncellemeler, yılda bir yapılan büyük ve riskli güncellemelerden çok daha az acı verir. Testlerin bu güncellemeleri güvenle yapacak kadar kapsamlı olması da işin parçası. Veritabanı içeren testlerin neden gerçek veritabanıyla çalışması gerektiğini Testcontainers yazısında anlatmıştım.

Hata cevapları tutarlı mı?

Production’da bir exception’ın stack trace’iyle birlikte client’a dönmesi hem güvenlik hem kullanıcı deneyimi problemi. Spring Boot’un varsayılan hata sayfası bazı ayarlarda iç detayları gösterebilir.

server.error.include-stacktrace=never
server.error.include-message=never
spring.mvc.problemdetails.enabled=true

Son ayar, Spring’in kendi ürettiği hataları da standart Problem Details formatında döndürür. Uygulamanın tamamında tek bir hata formatı kullanmak, client’ların işini kolaylaştırır ve beklenmedik bilgi sızıntısını önler.

Kontrol listesi özeti

AlanKontrol
HealthReadiness ve liveness ayrı, liveness dış bağımlılık içermiyor
Shutdownserver.shutdown=graceful, preStop ve grace period uyumlu
Konfigürasyon@Validated, zorunlu değerler, secret’lar dışarıda
TimeoutBütün dış çağrılarda tanımlı
Connection poolInstance sayısıyla birlikte hesaplanmış
LoglamaStructured, trace ID’li, kişisel veri yok
MetrikPrometheus, histogram açık
ActuatorAyrı port, dışarıya sadece health
BellekMaxRAMPercentage, container limitine göre
MigrationÖnceki versiyonla uyumlu

Actuator’un sunduğu bütün özellikler ve ayarlar Spring Boot’un resmi Actuator dokümantasyonunda yer alıyor.

Bu listenin hiçbir maddesi tek başına zor değil. Zor olan, bunları yeni bir servis açıldığında her seferinde hatırlamak. Bu yüzden ben bu ayarları bir proje şablonuna veya ortak bir starter modülüne koymayı tercih ediyorum. Böylece her yeni servis, production’a hazır varsayılanlarla başlıyor.