Bir projede üç ortam var: geliştirme, test ve production.
Her ortam için ayrı bir build alınıyor. Build sırasında doğru properties dosyası paketin içine gömülüyor.
Bir gün production’da bir hata çıkıyor. Test ortamında aynı hatayı yeniden üretmeye çalışıyorsunuz. Yapamıyorsunuz.
Çünkü test ortamında çalışan paket ile production’da çalışan paket aynı değil.
Bir kez build, her yerde çalıştır
Twelve-factor app yaklaşımının en pratik ilkelerinden biri, konfigürasyonun koddan ayrılması.
Uygulama bir kez build edilir. Aynı artefakt, aynı container image, bütün ortamlarda çalışır. Ortamlar arasındaki fark sadece dışarıdan verilen konfigürasyondadır.
Test ortamında doğrulanan paket, bit bit aynı şekilde production’a gider. “Test’te çalışıyordu” cümlesinin anlamı artık gerçekten aynı kodun çalıştığıdır.
Konfigürasyon nedir?
Ortamdan ortama değişen her şey: veritabanı adresleri, dış servis URL’leri, kimlik bilgileri, feature flag’ler, log seviyeleri, kaynak limitleri.
Ortamdan ortama değişmeyen şeyler ise konfigürasyon değil, koddur. Bir iş kuralının eşik değeri, bir enum listesi veya bir algoritmanın parametresi her ortamda aynıysa, onu konfigürasyona taşımak sadece karmaşıklık ekler.
Spring’de
Spring Boot, konfigürasyonu birçok kaynaktan okuyup birleştirir. Ortam değişkenleri, application.yml dosyasındaki değerleri ezer:
SPRING_DATASOURCE_URL=jdbc:postgresql://db:5432/app
Profiller, ortama özel varsayılanlar için kullanılabilir. Ama profil dosyalarına production kimlik bilgilerini yazmak, konfigürasyonu tekrar koda gömmek demektir.
Benim tercih ettiğim yapı şu: application.yml geliştirme için makul varsayılanlar içerir. Production’a özel her değer ortam değişkeni veya bir secret yöneticisi üzerinden gelir.
Tip güvenli konfigürasyon
Konfigürasyon değerlerini kod içinde dağınık şekilde okumak yerine tek bir yerde toplamak faydalı:
@ConfigurationProperties(prefix = "payment")
@Validated
public record PaymentProperties(
@NotNull URI baseUrl,
@NotNull Duration timeout,
@Min(1) int maxRetries
) {}
Bütün ödeme konfigürasyonu tek bir yerde görünür. Tipler bellidir. Duration olarak tanımlanan bir değere 5s yazılabilir, milisaniye mi saniye mi tartışması ortadan kalkar.
Başlangıçta doğrulamak
@Validated anotasyonu küçük ama önemli bir detay.
Eksik veya hatalı bir konfigürasyon, uygulamanın başlamasını engellemeli. Uygulamanın ayağa kalkıp ilk ödeme isteğinde NullPointerException vermesi, deploy’un başarılı görünmesine ama aslında bozuk olmasına yol açar.
Hızlı başarısız olmak, rolling deploy’da yeni pod’un hiç hazır olmamasını ve eski versiyonun trafik almaya devam etmesini sağlar. Hata deploy anında yakalanır, kullanıcılar etkilenmez.
Varsayılan değerler tehlikeli olabilir
Bir konfigürasyon değeri verilmediğinde kullanılan varsayılan, bazen production için hiç uygun değildir.
Kod içinde localhost adresine işaret eden bir varsayılan, production’da yanlışlıkla boş bırakılan bir değerde, uygulamanın sessizce yanlış yere bağlanmaya çalışmasına neden olur.
Kritik değerler için varsayılan tanımlamamak ve zorunlu kılmak daha güvenli.
Konfigürasyon da değişikliktir
Production’da bir konfigürasyon değerini değiştirmek, kod değiştirmek kadar riskli olabilir. Bir timeout değerini düşürmek veya bir connection pool boyutunu artırmak, sistemin davranışını kökten değiştirebilir.
Konfigürasyon değişikliklerinin de versiyonlanması, review edilmesi ve geri alınabilir olması gerekir. GitOps yaklaşımı, Kubernetes manifest’lerini ve konfigürasyonları bir repository’de tutarak bunu sağlıyor.
Konfigürasyon, kodun dünyayla tanıştığı yer.
Ve o tanışmanın her ortamda aynı kodla, sadece farklı adreslerle olması, hataları yeniden üretebilmenin ön koşulu.
