Kullanıcıların dosya yükleyebildiği bir özellik eklemek genellikle şöyle başlar:
POST /api/documents
Content-Type: multipart/form-data
Dosya uygulama sunucusuna gelir. Uygulama onu alır ve S3 veya benzeri bir object storage’a yükler.
Küçük profil fotoğrafları için sorun yok.
Sonra biri 2 GB’lık bir video yüklemeye çalışır.
Backend bir ara durak olmamalı
Dosyayı backend üzerinden geçirmek birkaç maliyet getirir.
Dosya iki kez ağdan geçer. Önce client’tan sunucuya, sonra sunucudan storage’a.
Yükleme süresince bir thread ve bir connection meşgul kalır. Yavaş bir mobil bağlantıda 2 GB’lık bir yükleme dakikalar sürebilir.
Load balancer, reverse proxy ve uygulama sunucusundaki istek boyutu ve timeout limitleri birer birer engel olur.
Dosya belleğe alınıyorsa, birkaç eşzamanlı büyük yükleme uygulamayı OutOfMemoryError ile düşürebilir.
Presigned URL
Alternatif yaklaşımda backend dosyayı hiç görmez.
Client önce backend’den yükleme izni ister:
POST /api/uploads
{ "filename": "rapor.pdf", "contentType": "application/pdf", "size": 2483021 }
Backend kullanıcının yetkisini, dosya tipini ve boyutunu kontrol eder. Sonra storage servisinden kısa süreli geçerli, imzalı bir URL üretir:
{
"uploadUrl": "https://bucket.s3.amazonaws.com/u/8f2a...?X-Amz-Signature=...",
"key": "u/8f2a.../rapor.pdf",
"expiresIn": 600
}
Client dosyayı doğrudan bu URL’ye yükler. Backend’in bant genişliği ve kaynakları kullanılmaz.
Yükleme tamamlandığında client backend’e haber verir veya storage servisi bir event üretir. Backend dosyanın varlığını ve boyutunu doğrular ve kaydı tamamlanmış olarak işaretler.
Kontrol backend’de kalır
Dosya backend’den geçmese de kontrol backend’dedir.
URL sadece belirli bir key için, belirli bir süre için ve belirli bir content type için geçerlidir. Client başka bir yere yazamaz, başka bir dosyanın üzerine yazamaz.
Key’i client’ın gönderdiği dosya adından değil, backend’in ürettiği rastgele bir değerden oluşturmak önemli. Aksi halde bir kullanıcı başka bir kullanıcının dosya yolunu tahmin edip üzerine yazmaya çalışabilir.
Boyut limiti için presigned POST policy kullanılabilir. Basit presigned PUT URL’lerinde boyut sınırı her zaman zorlanamaz, bu yüzden yükleme sonrası doğrulama yine gerekli.
Yükleme sonrası doğrulama
Client’ın söylediği content type’a güvenmemek gerekir. application/pdf dediği dosya bir çalıştırılabilir dosya olabilir.
Yükleme sonrası bir worker dosyanın gerçek tipini kontrol edebilir, gerekiyorsa virüs taraması yapabilir, görselleri yeniden boyutlandırabilir. Bu işlemler tamamlanana kadar dosya “işleniyor” durumunda kalır ve kullanıcılara sunulmaz.
Yarıda kalan yüklemeler de bir temizlik gerektirir. İzin alınmış ama hiç tamamlanmamış kayıtlar ve storage’da sahipsiz kalan dosyalar için bir lifecycle kuralı veya periyodik bir temizlik job’ı faydalı olur.
İndirme de aynı şekilde
Özel dosyaların indirilmesi için de aynı yaklaşım kullanılabilir. Backend yetki kontrolü yapar ve kısa süreli bir indirme URL’si üretir. Dosya storage’dan doğrudan, mümkünse bir CDN üzerinden kullanıcıya gider.
Bucket’ı herkese açık yapmadan, backend’i bir dosya sunucusuna dönüştürmeden.
Backend’in görevi dosya taşımak değil.
Kimin, neyi, ne zaman yükleyebileceğine karar vermek.
