Tarayıcıda çalışan bir oyuna sıralama tablosu eklemek ilk bakışta basit görünür.
Oyun biter.
Client skoru hesaplar.
Backend’e bir istek gönderir:
POST /api/scores
{ "game": "sum-sprint", "score": 1840 }
Backend skoru kaydeder ve sıralama tablosunu günceller.
Bu tasarım ilk gün çalışır. İlk hafta da çalışır. Sonra bir sabah tablonun en üstünde 999999 puanlı birkaç kullanıcı görürsünüz.
Kimse oyunu hacklememiştir.
Sadece tarayıcının Network sekmesini açıp isteği farklı bir sayıyla tekrar göndermişlerdir.
Tarayıcı güvenilir bir ortam değildir
Mobil uygulamalarda bile client tarafına güvenmek risklidir. Tarayıcıda ise durum daha açıktır.
JavaScript kodu okunabilir. Minify edilmiş olsa bile breakpoint konulabilir. Değişkenler console üzerinden değiştirilebilir. İstekler yakalanıp tekrar oynatılabilir.
Bu yüzden client’ın gönderdiği bir sonuç, ne kadar imzalanırsa imzalansın, sonuçta client’ın beyanıdır. Kodu çalıştıran kişi imzalama anahtarına da erişebilir.
Sıralama tablosu bir ödül veya prestij taşıyorsa, sonucu client’a bırakmak hileyi davet etmektir.
Sonucu değil, oyunu doğrulamak
En güvenilir yaklaşım, sunucunun oyunun kendisini bilmesidir.
Okey, tavla, satranç veya dama gibi sıra tabanlı oyunlarda bu oldukça uygulanabilir. Client sonucu değil hamleleri gönderir. Sunucu oyun durumunu tutar ve her hamlenin kurallara uygun olup olmadığını kontrol eder:
POST /api/matches/8812/moves
{ "from": 13, "to": 7, "dice": [6, 2] }
Zarlar sunucuda atılır. Taşların dağıtımı sunucuda yapılır. Oyun bittiğinde kimin kazandığını client söylemez, sunucu kendi tuttuğu durumdan bilir.
Bu yaklaşıma server-authoritative deniyor ve çok oyunculu oyunlarda zaten bir gereklilik. Rakibinizin elini görebildiğiniz bir okey masası kimse için eğlenceli değil.
Benim üzerinde çalıştığım GAMEAREA tarafında da aynı ayrımı yapmak gerekti. Misafir kullanıcılar desteklenen oyunları hesap açmadan tarayıcıda deneyebiliyor. Ama skor göndermek ve sezon sıralamasına girmek hesap gerektiriyor. Yerelde oynanan bir oyun eğlence için yeterli. Sıralamaya yazılacak bir sonucun ise kime ait olduğu ve nasıl üretildiği bilinmeli.
Tek oyunculu oyunlar daha zor
Sudoku tarzı bir bulmaca veya süreye karşı oynanan bir sayı oyunu düşünün. Rakip yok, oyun tamamen client’ta akıyor.
Burada tam doğrulama her zaman mümkün değil. Ama hileyi zorlaştırmak mümkün.
Birkaç pratik yöntem:
- Bulmacayı sunucu üretir ve bir seed ile birlikte verir. Client çözümü gönderir, sunucu çözümün o bulmaca için geçerli olduğunu kontrol eder.
- Hamle geçmişi kaydedilir ve gönderilir. Sunucu oyunu bu geçmişten yeniden oynatarak skoru kendisi hesaplar.
- Oyun başladığında sunucu bir oturum açar. Skor, oturum süresiyle fiziksel olarak mümkün değilse reddedilir.
Örneğin 60 saniyelik bir turda 400 doğru cevap vermek insan için mümkün değil. Sunucu oyunun başlangıç zamanını bildiğinde bu tür skorlar hiç tabloya girmeden elenir.
Son olarak istatistiksel kontrol var. Bir kullanıcının skoru kendi geçmişinin ve genel dağılımın çok üzerindeyse otomatik olarak incelemeye alınabilir. Bu yöntem hileyi engellemez ama tablonun tepesinin temiz kalmasına yardım eder.
Sıralamayı saklamak
Doğrulanmış skorların sıralanması için Redis sorted set neredeyse standart bir araç:
ZADD leaderboard:season:1 1840 user:42
ZREVRANK leaderboard:season:1 user:42
ZREVRANGE leaderboard:season:1 0 9 WITHSCORES
Skor ekleme ve sıra sorgulama logaritmik zamanda çalışıyor. Milyonlarca oyuncu olsa bile “kaçıncıyım?” sorusu milisaniyeler içinde cevaplanıyor.
Sadece en iyi skoru tutmak istiyorsanız GT seçeneği işinizi görür:
ZADD leaderboard:season:1 GT 1840 user:42
Yeni skor mevcut skordan büyükse güncellenir, değilse dokunulmaz.
Ama Redis burada kaynak değil, görünüm olmalı. Her doğrulanmış maç sonucu önce kalıcı bir veritabanına yazılmalı. Redis kaybolursa sıralama bu kayıtlardan yeniden oluşturulabilmeli.
Eşitlik ve sezonlar
İki oyuncu aynı skoru aldığında kim önde?
Sorted set aynı skorlu üyeleri isme göre sıralar. Bu da büyük ihtimalle istediğiniz şey değildir. Genellikle skoru önce elde eden önde olmalıdır.
Bunun yaygın bir çözümü, zamanı skorun ondalık kısmına kodlamaktır. Sezon sonuna kalan süre gibi azalan bir değer kullanıldığında, aynı puana daha erken ulaşan oyuncu biraz daha yüksek bir skorla kaydedilir.
Sezonlar ise ayrı key’ler olarak düşünülebilir:
leaderboard:season:1
leaderboard:season:2
Sezon bittiğinde eski key silinmez, arşivlenir. Oyuncuların geçmiş derecelerini görebilmesi, sezon sisteminin motivasyon kısmının önemli bir parçası. Sezonun hangi saat diliminde ve tam olarak hangi anda kapandığı da açıkça tanımlanmalı. Gece yarısı kimin gece yarısı?
Hile tamamen bitmez
Hiçbir sistem hileyi sıfırlamaz. Amaç hileyi pahalı hale getirmek ve tablonun güvenilir kalmasını sağlamaktır.
Oyuncular bir sıralama tablosuna ancak oradaki isimlerin gerçekten oynayarak oraya geldiğine inanıyorsa önem verir.
Tasarımın asıl sorusu da bu:
Tablonun en üstündeki skoru gördüğünüzde, o skorun nasıl üretildiğini açıklayabiliyor musunuz?
