Spring’de transaction yönetimi o kadar kolay ki çoğu zaman üzerinde düşünülmüyor.
Metodun üstüne bir anotasyon eklenir:
@Transactional
public void transfer(...) { ... }
Ve transaction yönetimi halledilmiş kabul edilir.
Ta ki production’da yarım kalmış bir işlemin verisi görülene kadar.
Proxy her şeyi açıklıyor
@Transactional sihirli değil. Spring, bean’in etrafına bir proxy koyar. Dışarıdan gelen çağrı önce proxy’ye ulaşır. Proxy transaction’ı başlatır, gerçek metodu çağırır, sonra commit veya rollback yapar.
Bu tek cümle, transaction ile ilgili sürprizlerin çoğunu açıklıyor.
Self-invocation
@Service
public class OrderService {
public void placeAll(List<Order> orders) {
for (Order o : orders) {
place(o);
}
}
@Transactional
public void place(Order o) { ... }
}
place metodu @Transactional. Ama placeAll içinden this.place() olarak çağrılıyor.
Bu çağrı proxy’den geçmez. Doğrudan nesnenin kendisine gider.
Sonuç: transaction hiç başlamaz.
Çözüm, transaction sınırını dışarıdan çağrılan metoda taşımak veya transaction’lı metodu ayrı bir bean’e ayırmaktır. İkincisi genellikle tasarım açısından da daha temiz.
Private metotlar
Aynı sebeple private metotlara konan @Transactional etkisizdir. Proxy bu metotları göremez.
Spring 6 ile birlikte proxy tabanlı yapılarda protected ve package-private metotlar da desteklenmeye başlandı. Ama private hâlâ çalışmıyor ve IDE’ler bu konuda her zaman uyarı vermiyor.
Checked exception rollback yapmaz
Bu muhtemelen en şaşırtıcı olanı:
@Transactional
public void importFile(...) throws IOException {
repository.save(header);
parseLines(...); // IOException fırlatıyor
}
IOException fırlatıldığında header kaydı rollback olmaz. Commit edilir.
Spring varsayılan olarak sadece RuntimeException ve Error için rollback yapar. Checked exception’lar için transaction commit edilir.
Bu, EJB döneminden kalan bir kural. Checked exception’ın iş akışının beklenen bir parçası olduğu varsayılıyor.
Davranışı değiştirmek için açıkça belirtmek gerekir:
@Transactional(rollbackFor = Exception.class)
Exception’ı yutmak
Bir başka yaygın durum:
@Transactional
public void process() {
try {
paymentService.charge(...);
} catch (Exception e) {
log.error("charge failed", e);
}
}
paymentService.charge da @Transactional ise ve içinde exception oluştuysa, iç transaction mevcut transaction’ı rollback-only olarak işaretler. Dış metot exception’ı yakaladı ve normal şekilde bitti.
Commit anında şu hata gelir:
UnexpectedRollbackException:
Transaction silently rolled back because it has been marked as rollback-only
Geliştirici hatayı yakaladığını düşünüyordu. Ama transaction çoktan geri alınmak üzere işaretlenmişti.
Transaction içinde dış çağrı
Teknik olarak hata değil ama production’da en çok problem çıkaran kalıp bu:
@Transactional
public void checkout(...) {
orderRepository.save(order);
paymentGateway.charge(order); // 2-3 saniye
notificationClient.send(order); // 500 ms
}
Transaction açık olduğu sürece bir veritabanı connection’ı tutulur ve lock’lar bekler.
Dış servis yavaşladığında connection pool hızla tükenir. Üstelik ödeme başarılı olup sonra transaction rollback olursa, para çekilmiş ama sipariş kaydedilmemiş olur.
Dış çağrıları transaction dışına almak, transaction’ları kısa tutmak ve gerekirse outbox ile sonraya bırakmak daha güvenli bir yapı oluşturur.
readOnly ne yapar?
@Transactional(readOnly = true) bir performans ipucudur. Hibernate dirty checking yapmaz, bazı driver’lar sorguları read replica’ya yönlendirebilir.
Ama yazma işlemini her ortamda engelleyeceğinin garantisi yoktur. Bir güvenlik mekanizması olarak değil, optimizasyon olarak düşünülmeli.
@Transactional bir anotasyon olarak basit.
Ama arkasındaki davranışı bilmeden kullanıldığında, en zor fark edilen veri tutarlılığı hatalarının kaynağı oluyor.
