Spring Boot’ta zamanlanmış bir iş yazmak çok kolaydır:

@Scheduled(cron = "0 0 2 * * *")
public void sendMonthlyInvoices() {
    ...
}

Her gece saat 02:00’de çalışır.

Uygulama tek instance olarak çalıştığı sürece hiçbir problem yoktur.

Sonra trafik artar ve instance sayısı üçe çıkar.

Saat 02:00’de üç instance aynı anda uyanır ve üçü de faturaları göndermeye başlar.

Ertesi sabah müşteri destek ekibi aynı faturayı üç kez alan müşterilerden e-posta alır.

Scheduler dağıtık değildir

@Scheduled anotasyonu, çalıştığı JVM’in dışında hiçbir şey bilmez. Başka instance’ların varlığından haberi yoktur.

Bu sadece Spring’e özel değil. Uygulama içinde çalışan hemen her scheduler aynı şekilde davranır.

Ölçeklenen bir uygulamada zamanlanmış işler için üç seçenek vardır: işi tek bir yerde çalıştırmak, instance’lar arasında koordinasyon kurmak veya işi birden fazla kez çalışsa bile zarar vermeyecek hale getirmek.

İdeal olarak ikinci veya üçüncüsünü birlikte.

ShedLock

Java dünyasında en yaygın çözüm ShedLock:

@Scheduled(cron = "0 0 2 * * *")
@SchedulerLock(name = "sendMonthlyInvoices",
    lockAtMostFor = "30m",
    lockAtLeastFor = "1m")
public void sendMonthlyInvoices() { ... }

Lock bilgisi paylaşılan bir yerde, genellikle uygulamanın zaten kullandığı veritabanında tutulur. Saat 02:00’de üç instance da lock almaya çalışır, sadece biri başarılı olur.

lockAtMostFor değeri, lock’u alan instance çökerse lock’un ne zaman serbest kalacağını belirler. İşin normal süresinden belirgin şekilde uzun olmalıdır. Aksi halde iş hâlâ çalışırken lock serbest kalır ve başka bir instance da başlar.

lockAtLeastFor ise instance’ların saatleri arasındaki küçük farkları tolere etmek içindir. İş çok kısa sürdüyse, saati birkaç saniye geride olan instance’ın lock’u tekrar almasını engeller.

Yine de idempotent olmalı

Lock, işin aynı anda iki kez çalışmasını engeller. Ama her durumda tek kez çalışmasını garanti etmez.

İş yarıda kesilebilir. Deploy sırasında instance kapanabilir. Lock süresi beklenmedik şekilde dolabilir.

Bu yüzden işin kendisi tekrar çalıştırıldığında güvenli olmalı.

Fatura örneğinde bu, her fatura için gönderim durumunu saklamak demektir:

SELECT id FROM invoices
WHERE period = '2026-10'
  AND sent_at IS NULL
LIMIT 500;

İş her çalıştığında sadece henüz gönderilmemiş faturaları işler. Yarıda kesilirse bir sonraki çalışma kaldığı yerden devam eder. İki kez çalışırsa, ikinci çalışmada yapılacak bir şey kalmamıştır.

Bu yaklaşım bir bonus daha getirir: iş büyüdükçe birden fazla worker’a dağıtmak kolaylaşır. FOR UPDATE SKIP LOCKED ile her worker farklı satırları alabilir.

Ağır işleri uygulamadan ayırmak

Bazı işler web isteklerine cevap veren uygulamanın içinde çalışmamalıdır.

Saatlerce süren bir rapor üretimi, aynı JVM’deki HTTP isteklerinin CPU ve bellek kaynaklarını tüketir. Deploy sırasında yarıda kesilir.

Kubernetes kullanılıyorsa CronJob kaynağı bu tür işler için daha uygun olabilir. İş kendi pod’unda çalışır, bittiğinde kaynaklar serbest kalır. concurrencyPolicy: Forbid ile bir önceki çalışma bitmeden yenisinin başlaması engellenir.

Ama Kubernetes CronJob’ın da belirli durumlarda bir işi iki kez başlatabileceği veya hiç başlatmayabileceği dokümantasyonda açıkça belirtiliyor. Yani idempotency burada da gerekli.

Kaçırılan çalışmalar

Bir diğer soru: saat 02:00’de sistem kapalıysa ne olur?

Uygulama içi scheduler’lar kaçırılan çalışmayı genellikle telafi etmez. Bir sonraki gün aynı saati bekler.

Fatura gibi kritik işler için zamana değil, duruma bakmak daha güvenlidir. “Her gece 02:00’de çalış” yerine “gönderilmemiş fatura varsa gönder” mantığı, sistem ne zaman ayağa kalkarsa kalksın doğru sonucu üretir.

Zamanlanmış işler genellikle bir projenin en az test edilen kodlarıdır.

Gece çalışırlar, çıktılarını kimse izlemez. Problem ancak bir müşteri aynı e-postayı üçüncü kez aldığında fark edilir.