{"id":95,"date":"2026-10-13T17:35:00","date_gmt":"2026-10-13T17:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/13\/read-replica-replication-lag\/"},"modified":"2026-10-13T17:35:00","modified_gmt":"2026-10-13T17:35:00","slug":"read-replica-replication-lag","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/13\/read-replica-replication-lag\/","title":{"rendered":"Read Replica Eklediniz, \u015eimdi Kullan\u0131c\u0131lar Eski Veriyi G\u00f6r\u00fcyor"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veritaban\u0131 CPU&#8217;su s\u00fcrekli y\u00fcksek. \u0130nceledi\u011finizde y\u00fck\u00fcn b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n okuma sorgular\u0131ndan geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klasik \u00e7\u00f6z\u00fcm: bir read replica eklemek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yazmalar primary&#8217;ye gider. Okumalar replica&#8217;ya.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Primary rahatlar. Grafikler d\u00fczelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Birka\u00e7 g\u00fcn sonra bir destek talebi gelir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Profilimi g\u00fcncelledim, kaydet dedim, sayfa eski bilgiyi g\u00f6steriyor.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Replikasyon asenkrondur<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7o\u011fu kurulumda primary ile replica aras\u0131ndaki replikasyon asenkrondur. Primary bir transaction&#8217;\u0131 commit eder ve replica&#8217;n\u0131n onu almas\u0131n\u0131 beklemez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Replica de\u011fi\u015fiklikleri genellikle milisaniyeler i\u00e7inde al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama her zaman de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Primary&#8217;de b\u00fcy\u00fck bir batch g\u00fcncelleme \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsa, replica&#8217;da uzun bir sorgu replikasyonun uygulanmas\u0131n\u0131 engelliyorsa veya a\u011fda yava\u015fl\u0131k varsa, bu gecikme saniyelere hatta dakikalara \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u00fcrede replica&#8217;dan okuyan herkes ge\u00e7mi\u015fteki bir veriyi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Read-your-writes problemi<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kullan\u0131c\u0131 profilini g\u00fcnceller. \u0130stek primary&#8217;ye gider, ba\u015far\u0131l\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uygulama kullan\u0131c\u0131y\u0131 profil sayfas\u0131na y\u00f6nlendirir. Bu okuma replica&#8217;ya gider. Replica hen\u00fcz g\u00fcncellenmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kullan\u0131c\u0131 eski veriyi g\u00f6r\u00fcr ve kaydetmenin i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En yayg\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm, kullan\u0131c\u0131n\u0131n kendi yazd\u0131\u011f\u0131 veriyi bir s\u00fcre primary&#8217;den okumakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin son birka\u00e7 saniye i\u00e7inde yazma yapm\u0131\u015f bir oturumun okumalar\u0131 primary&#8217;ye y\u00f6nlendirilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha hassas bir y\u00f6ntem, yazma sonras\u0131 primary&#8217;nin log pozisyonunu kaydetmek ve replica bu pozisyona ula\u015fmad\u0131ysa okumay\u0131 primary&#8217;ye g\u00f6ndermektir. PostgreSQL&#8217;de <code>pg_current_wal_lsn()<\/code> ve replica taraf\u0131nda <code>pg_last_wal_replay_lsn()<\/code> bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hangi okumalar replica&#8217;ya gidebilir?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her okuma ayn\u0131 tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerektirmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Replica i\u00e7in uygun olanlar:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Raporlar ve analitik sorgular<\/li>\n\n\n<li>Arama ve listeleme sayfalar\u0131<\/li>\n\n\n<li>Ba\u015fka kullan\u0131c\u0131lar\u0131n i\u00e7eriklerinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesi<\/li>\n\n\n<li>Birka\u00e7 saniyelik gecikmenin fark edilmeyece\u011fi ekranlar<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Primary&#8217;de kalmas\u0131 gerekenler:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bir yazma i\u015fleminin \u00f6ncesindeki kontrol okumalar\u0131<\/li>\n\n\n<li>Kullan\u0131c\u0131n\u0131n az \u00f6nce de\u011fi\u015ftirdi\u011fi veriler<\/li>\n\n\n<li>Bakiye, stok, yetki gibi kararlara temel olan veriler<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zellikle ilk madde tehlikeli. Stok kontrol\u00fcn\u00fc replica&#8217;dan yap\u0131p sat\u0131\u015f\u0131 primary&#8217;ye yazmak, eski veriye dayanarak karar vermek demektir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Transaction s\u0131n\u0131r\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spring kullan\u0131lan projelerde yayg\u0131n bir y\u00f6ntem, <code>@Transactional(readOnly = true)<\/code> olan metotlar\u0131 replica&#8217;ya y\u00f6nlendiren bir routing datasource kullanmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu pratik bir yakla\u015f\u0131m ama dikkat ister. Bir yazma metodunun i\u00e7inden \u00e7a\u011fr\u0131lan read-only metot, d\u0131\u015f transaction zaten primary \u00fczerinde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yine primary&#8217;yi kullan\u0131r. Bu genellikle istenen davran\u0131\u015ft\u0131r. Ama routing karar\u0131n\u0131n transaction ba\u015f\u0131nda verildi\u011fini bilmeden yaz\u0131lan kod, beklenmedik yerlerde replica&#8217;ya gidebilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lag&#8217;i izlemek<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Replication lag bir metrik olarak izlenmeli ve alarm kurulmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>SELECT now() - pg_last_xact_replay_timestamp() AS lag;<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sorgu replica \u00fczerinde son uygulanan transaction&#8217;\u0131n ne kadar eski oldu\u011funu g\u00f6sterir. Primary&#8217;ye uzun s\u00fcre yazma gelmiyorsa yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir, bu y\u00fczden LSN fark\u0131 ile birlikte de\u011ferlendirmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lag belirli bir e\u015fi\u011fi ge\u00e7ti\u011finde replica&#8217;y\u0131 ge\u00e7ici olarak okuma havuzundan \u00e7\u0131karmak da bir se\u00e7enek. Biraz daha y\u00fckl\u00fc bir primary, dakikalarca eski veri g\u00f6steren bir replica&#8217;dan genellikle daha iyidir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00d6nce sorguyu d\u00fczeltmek<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Replica eklemeden \u00f6nce sorulmas\u0131 gereken bir soru da var: okuma y\u00fck\u00fc ger\u00e7ekten ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eksik bir index, N+1 sorgu problemi veya cache&#8217;lenebilecek s\u0131k tekrarlanan bir sorgu, primary&#8217;deki y\u00fck\u00fcn as\u0131l kayna\u011f\u0131 olabilir. Replica bu problemleri \u00e7\u00f6zmez, sadece ikinci bir makineye ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Read replica \u00f6l\u00e7eklenme i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama her replica ile birlikte sisteme yeni bir soru ekleniyor: bu ekran ne kadar eski bir veriyi g\u00f6stermeye tahamm\u00fcl edebilir?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okuma y\u00fck\u00fcn\u00fc replica&#8217;ya ta\u015f\u0131mak mant\u0131kl\u0131 ama replication lag yeni bir problem getirir. Hangi okumalar replica&#8217;ya gidebilir, hangileri primary&#8217;de kalmal\u0131?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-95","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veritabani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}