{"id":61,"date":"2026-10-20T16:52:00","date_gmt":"2026-10-20T16:52:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/20\/timezone-utc-tarih-saklama\/"},"modified":"2026-10-20T16:52:00","modified_gmt":"2026-10-20T16:52:00","slug":"timezone-utc-tarih-saklama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/20\/timezone-utc-tarih-saklama\/","title":{"rendered":"Tarihi Saklamak Kolay, Zaman\u0131 Do\u011fru Saklamak Zor"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Backend geli\u015ftirmede en s\u0131k duyulan tavsiyelerden biri \u015fudur:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarihleri her zaman UTC olarak sakla.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u011fru bir tavsiye. Ama eksik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131l\u0131mda &#8220;tarih&#8221; dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda birka\u00e7 farkl\u0131 kavram. Hepsini ayn\u0131 \u015fekilde saklamak, baz\u0131lar\u0131nda hata yapmak demek.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bir an ile bir takvim tarihi ayn\u0131 \u015fey de\u011fil<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir sipari\u015fin olu\u015fturulma zaman\u0131 bir and\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n neresinde olursan\u0131z olun ayn\u0131 an\u0131 ifade eder:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>2026-10-20T16:52:00Z<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu UTC olarak saklamak do\u011frudur. G\u00f6sterirken kullan\u0131c\u0131n\u0131n saat dilimine \u00e7evirirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc bir an de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>1990-05-14<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tarihi UTC&#8217;ye \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, \u00f6rne\u011fin gece yar\u0131s\u0131 olarak kabul edip timestamp&#8217;e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrseniz, farkl\u0131 bir saat diliminde g\u00f6sterildi\u011finde 13 May\u0131s olarak g\u00f6r\u00fcnebilir. Do\u011fum g\u00fcnleri, tatil g\u00fcnleri, fatura vade tarihleri bir takvim tarihidir ve saat dilimi bilgisi olmadan <code>DATE<\/code> olarak saklanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Java taraf\u0131nda bu ayr\u0131m <code>Instant<\/code> ile <code>LocalDate<\/code> aras\u0131ndaki farkt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gelecekteki randevular<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha ince bir durum var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir kullan\u0131c\u0131 \u0130stanbul&#8217;da, bir y\u0131l sonras\u0131 i\u00e7in saat 10:00&#8217;da bir randevu olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu bug\u00fcn UTC&#8217;ye \u00e7evirip saklarsan\u0131z <code>07:00Z<\/code> olarak kaydedersiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki bu arada saat dilimi kurallar\u0131 de\u011fi\u015firse?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu teorik bir risk de\u011fil. T\u00fcrkiye 2016&#8217;da kal\u0131c\u0131 yaz saatine ge\u00e7erek UTC+3&#8217;te sabitlendi. Bir\u00e7ok \u00fclke yaz saati uygulamas\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131, ba\u015flatt\u0131 veya tarihlerini de\u011fi\u015ftirdi. IANA timezone veritaban\u0131 bu y\u00fczden y\u0131lda birka\u00e7 kez g\u00fcncelleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kural de\u011fi\u015fti\u011finde, UTC olarak saklanm\u0131\u015f randevu art\u0131k yanl\u0131\u015f yerel saate denk gelir. Kullan\u0131c\u0131 10:00 yazd\u0131, sistem 09:00 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelecekteki yerel olaylar i\u00e7in daha do\u011fru yakla\u015f\u0131m, kullan\u0131c\u0131n\u0131n niyetini saklamakt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>local_datetime: 2027-10-20T10:00\nzone_id:        Europe\/Istanbul<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UTC kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerekti\u011finde g\u00fcncel kurallarla hesaplan\u0131r. \u0130sterseniz sorgulama kolayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hesaplanm\u0131\u015f UTC de\u011feri de ayr\u0131 bir kolonda tutulabilir, ama kaynak yerel de\u011fer ve b\u00f6lge ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada <code>+03:00<\/code> gibi bir offset de\u011fil, <code>Europe\/Istanbul<\/code> gibi bir b\u00f6lge ad\u0131 saklamak \u00f6nemlidir. Offset bir an\u0131n \u00f6zelli\u011fidir. B\u00f6lge ise kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Veritaban\u0131 tipleri<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PostgreSQL&#8217;de iki tip var ve isimleri kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>timestamp<\/code> (without time zone) saat dilimi bilgisi ta\u015f\u0131maz. Ne yazarsan\u0131z onu saklar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>timestamptz<\/code> ise girdiyi UTC&#8217;ye \u00e7evirerek saklar ve okurken session&#8217;\u0131n saat dilimine g\u00f6re g\u00f6sterir. Ad\u0131na ra\u011fmen saat dilimini saklamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anlar\u0131 saklamak i\u00e7in <code>timestamptz<\/code> kullanmak neredeyse her zaman do\u011fru tercihtir. <code>timestamp<\/code> kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, uygulama sunucusunun ve veritaban\u0131 session&#8217;\u0131n\u0131n saat dilimi ayarlar\u0131 sessizce sonuca kar\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">MySQL taraf\u0131nda <code>DATETIME<\/code> ve <code>TIMESTAMP<\/code> aras\u0131nda benzer bir fark var. Ayr\u0131ca <code>TIMESTAMP<\/code> tipinin 2038 s\u0131n\u0131r\u0131 da h\u00e2l\u00e2 dikkat edilmesi gereken bir konu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sunucunun saat dilimi<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir di\u011fer klasik hata, uygulaman\u0131n sunucunun varsay\u0131lan saat dilimine g\u00fcvenmesidir.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>new Date()\nLocalDateTime.now()<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geli\u015ftiricinin makinesinde <code>Europe\/Istanbul<\/code>, container&#8217;da UTC, eski bir sunucuda ba\u015fka bir \u015fey.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 kod ortamdan ortama farkl\u0131 sonu\u00e7 \u00fcretir. &#8220;Bug\u00fcn\u00fcn sipari\u015fleri&#8221; raporu T\u00fcrkiye&#8217;de gece 00:00 ile 03:00 aras\u0131nda verilen sipari\u015fleri bir \u00f6nceki g\u00fcne yazar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Benim tercihim sunucular\u0131 ve JVM&#8217;i UTC&#8217;de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, saat dilimini her zaman a\u00e7\u0131k\u00e7a vermek ve zaman\u0131 <code>Clock<\/code> gibi enjekte edilebilir bir kaynaktan almak. Bu son madde testlerde zaman\u0131 kontrol edebilmeyi de sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8220;G\u00fcn&#8221; de bir saat dilimi kavram\u0131d\u0131r<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck limiti oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. G\u00fcn ne zaman ba\u015fl\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UTC gece yar\u0131s\u0131 m\u0131? Kullan\u0131c\u0131n\u0131n yerel gece yar\u0131s\u0131 m\u0131? \u015eirketin merkezinin bulundu\u011fu yerin gece yar\u0131s\u0131 m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bir teknik karar de\u011fil, i\u015f kural\u0131d\u0131r ve a\u00e7\u0131k\u00e7a yaz\u0131lmas\u0131 gerekir. Yaz\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda her geli\u015ftirici farkl\u0131 bir varsay\u0131m yapar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaman, yaz\u0131l\u0131mda en \u00e7ok &#8220;basit&#8221; san\u0131l\u0131p en \u00e7ok hata \u00e7\u0131karan konulardan biri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir tarih alan\u0131 eklerken sorulacak ilk soru \u015fu: bu bir an m\u0131, yoksa bir takvim tarihi mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Her \u015feyi UTC sakla&#8221; iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 ama yetmez. Gelecekteki randevular, takvim tarihleri, timestamp tipleri ve de\u011fi\u015fen saat dilimi kurallar\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-61","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veritabani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}