{"id":55,"date":"2026-10-15T18:45:00","date_gmt":"2026-10-15T18:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/15\/event-sourcing-ne-zaman-gerekli\/"},"modified":"2026-10-15T18:45:00","modified_gmt":"2026-10-15T18:45:00","slug":"event-sourcing-ne-zaman-gerekli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/15\/event-sourcing-ne-zaman-gerekli\/","title":{"rendered":"Event Sourcing Her Sistemin \u0130htiyac\u0131 De\u011fildir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klasik bir uygulama bir hesab\u0131n bakiyesini \u015f\u00f6yle saklar:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>accounts\nid  | balance\n42  | 460<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Event sourcing ise bakiyeyi saklamaz. Bakiyeye g\u00f6t\u00fcren olaylar\u0131 saklar:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>AccountOpened\nMoneyDeposited   500\nMoneyWithdrawn   120\nMoneyDeposited    80<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcncel durum bu olaylar\u0131n s\u0131rayla uygulanmas\u0131yla hesaplan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fikir ilk duyuldu\u011funda olduk\u00e7a etkileyici gelir. Hi\u00e7bir bilgi kaybolmaz. Ge\u00e7mi\u015fteki herhangi bir an\u0131n durumu yeniden olu\u015fturulabilir. Audit log bedavaya gelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve bu y\u00fczden bazen ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 olmayan projelerde de tercih edilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ger\u00e7ekten parlad\u0131\u011f\u0131 yerler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Event sourcing&#8217;in ger\u00e7ek de\u011fer \u00fcretti\u011fi alanlar var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muhasebe ve finans sistemleri zaten y\u00fczy\u0131llard\u0131r bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir defter kayd\u0131 silinmez, d\u00fczeltme kayd\u0131 eklenir. Domain&#8217;in kendisi event&#8217;lerden olu\u015fuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge\u00e7mi\u015fin sorgulanmas\u0131n\u0131n i\u015f gereksinimi oldu\u011fu sistemler. &#8220;Bu sipari\u015fin 3 Ekim&#8217;deki durumu neydi ve neden de\u011fi\u015fti?&#8221; sorusunun cevab\u0131 hukuki veya operasyonel olarak \u00f6nemliyse.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 olaylardan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerin \u00fcretilmesi gereken durumlar. Bug\u00fcn bilmedi\u011finiz bir rapor ihtiyac\u0131 yar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, ge\u00e7mi\u015f event&#8217;leri yeni bir projection \u00fczerinden tekrar oynatabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu senaryolar\u0131n ortak noktas\u0131 \u015fu: olaylar\u0131n kendisi i\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bedeli<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir CRUD uygulamas\u0131nda kullan\u0131c\u0131n\u0131n profil adresini g\u00fcncellemesi i\u00e7in event sourcing \u015funlar\u0131 getirir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir event tan\u0131m\u0131. Bir aggregate. Event store&#8217;a yazma. Bu event&#8217;i dinleyip okuma modelini g\u00fcncelleyen bir projection. Projection gecikmesi nedeniyle kullan\u0131c\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fikli\u011fi hemen g\u00f6rememe ihtimali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Basit bir <code>UPDATE<\/code> sorgusu birka\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha az konu\u015fulan maliyet ise sorgulamad\u0131r. &#8220;Son 30 g\u00fcnde adresini de\u011fi\u015ftiren kullan\u0131c\u0131lar&#8221; gibi basit bir soru, uygun bir projection yoksa b\u00fct\u00fcn event&#8217;leri taramay\u0131 gerektirir. Ad-hoc sorgular zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Event&#8217;ler sonsuza kadar ya\u015far<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bence en \u00e7ok hafife al\u0131nan konu schema evrimi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130li\u015fkisel veritaban\u0131nda bir kolonu yeniden adland\u0131rmak bir migration ile \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Event store&#8217;da ise ge\u00e7mi\u015f event&#8217;ler de\u011fi\u015ftirilemez kabul edilir. \u00dc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f bir <code>OrderPlaced<\/code> event&#8217;i bug\u00fcn de okunabilir olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>OrderPlaced v1 { customerId, amount }\nOrderPlaced v2 { customerId, amount, currency }\nOrderPlaced v3 { customer: {...}, money: {...} }<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her versiyon i\u00e7in upcaster yazmak, eski formatlar\u0131 desteklemeye devam etmek ve bunu test etmek gerekir. Domain anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131z geli\u015ftik\u00e7e event&#8217;leriniz de de\u011fi\u015fmek ister. Ama ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu gibi kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projenin ba\u015f\u0131nda domain&#8217;i hen\u00fcz iyi tan\u0131m\u0131yorsan\u0131z, bu maliyet h\u0131zla b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Snapshot ve replay<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir aggregate&#8217;in binlerce event&#8217;i varsa her y\u00fcklemede hepsini oynatmak yava\u015flar. Snapshot almak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projection&#8217;da bir hata bulundu\u011funda d\u00fczeltmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn event&#8217;leri ba\u015ftan oynatmak gerekir. Milyonlarca event i\u00e7in bu saatler s\u00fcrebilir ve bu s\u00fcre boyunca okuma modelinin nas\u0131l hizmet verece\u011fi planlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunlar \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f problemler. Ama her biri sisteme eklenen ayr\u0131 bir operasyonel sorumluluk.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Daha hafif alternatifler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Event sourcing&#8217;in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle elde edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sadece audit ihtiyac\u0131 varsa, g\u00fcncel durumu klasik tabloda tutup de\u011fi\u015fiklikleri ayr\u0131 bir history tablosuna yazmak \u00e7o\u011fu zaman yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u011fer servislere olay bildirmek isteniyorsa, durumu klasik \u015fekilde saklay\u0131p outbox ile domain event yay\u0131nlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu event&#8217;ler sistemin kayna\u011f\u0131 de\u011fil, bildirimidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her ikisi de event sourcing de\u011fildir. Ama bir\u00e7ok ekibin event sourcing&#8217;den bekledi\u011fi \u015fey tam olarak budur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Event sourcing&#8217;i bir mimari stil olarak de\u011fil, bir domain&#8217;in do\u011fal yap\u0131s\u0131na uygun bir saklama modeli olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Domain&#8217;iniz zaten olaylardan olu\u015fuyorsa g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Olu\u015fmuyorsa, olmayan bir problemi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in ciddi bir karma\u015f\u0131kl\u0131k sat\u0131n al\u0131yor olabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Durumu de\u011fil olaylar\u0131 saklamak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir fikir. Ama event schema evrimi, projection&#8217;lar ve sorgulama maliyeti hesaba kat\u0131lmadan se\u00e7ilirse projeyi yava\u015flat\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-55","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mimari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}