{"id":39,"date":"2026-09-30T19:05:00","date_gmt":"2026-09-30T19:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/09\/30\/zero-downtime-database-migration-expand-contract\/"},"modified":"2026-09-30T19:05:00","modified_gmt":"2026-09-30T19:05:00","slug":"zero-downtime-database-migration-expand-contract","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/09\/30\/zero-downtime-database-migration-expand-contract\/","title":{"rendered":"Kesintisiz Deploy&#8217;un Zor K\u0131sm\u0131 Veritaban\u0131 Migration&#8217;\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uygulamay\u0131 kesintisiz deploy etmek art\u0131k olduk\u00e7a standart.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rolling update, blue-green, canary. Kubernetes bunu birka\u00e7 sat\u0131r konfig\u00fcrasyonla sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama bu stratejilerin hepsinin sessiz bir varsay\u0131m\u0131 var: <strong>eski ve yeni versiyon bir s\u00fcre ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015facak.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uygulama taraf\u0131nda bu sorun de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veritaban\u0131 taraf\u0131nda ise tam olarak sorunun kendisi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Basit bir rename<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>users<\/code> tablosundaki <code>name<\/code> kolonunu <code>full_name<\/code> olarak de\u011fi\u015ftirmek istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Migration \u015f\u00f6yle olsun:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>ALTER TABLE users RENAME COLUMN name TO full_name;<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeni versiyon deploy olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda migration \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O anda h\u00e2l\u00e2 trafik alan eski pod&#8217;lar <code>name<\/code> kolonunu sorgular.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolon art\u0131k yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rolling deploy tamamlanana kadar ge\u00e7en birka\u00e7 dakika boyunca istekler hata al\u0131r. Deploy kesintisizdir ama uygulama de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Expand and contract<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu problemin bilinen \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de\u011fi\u015fikli\u011fi birden fazla deploy&#8217;a b\u00f6lmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fikir \u015fu: her ad\u0131mda \u015fema hem \u00f6nceki hem sonraki uygulama versiyonuyla uyumlu olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rename \u00f6rne\u011fi i\u00e7in ad\u0131mlar:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Expand.<\/strong> Yeni kolonu ekle. Eskisine dokunma.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>ALTER TABLE users ADD COLUMN full_name text;<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Dual write.<\/strong> Uygulama her iki kolona da yazar, h\u00e2l\u00e2 eski kolondan okur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Backfill.<\/strong> Eski kay\u0131tlar yeni kolona kopyalan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4. Read switch.<\/strong> Uygulama yeni kolondan okumaya ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5. Contract.<\/strong> Eski kolona yazma b\u0131rak\u0131l\u0131r, sonraki bir deploy&#8217;da kolon silinir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Be\u015f ad\u0131m. Muhtemelen \u00fc\u00e7 ayr\u0131 release.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek sat\u0131rl\u0131k bir rename i\u00e7in fazla g\u00f6r\u00fcnebilir. Ama her ad\u0131m ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geri al\u0131nabilir. As\u0131l kazan\u00e7 da burada.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Backfill dikkat ister<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fcy\u00fck bir tabloda \u015fu sorgu tehlikelidir:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>UPDATE users SET full_name = name;<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Milyonlarca sat\u0131r\u0131 tek transaction i\u00e7inde g\u00fcnceller. Uzun s\u00fcre lock tutar, WAL \u00fcretimini patlat\u0131r, replication lag olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun yerine k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar halinde ilerlemek gerekir:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>UPDATE users\nSET full_name = name\nWHERE id BETWEEN :from AND :to\n  AND full_name IS NULL;<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her batch aras\u0131nda k\u0131sa bir bekleme koymak replica&#8217;lar\u0131n yeti\u015fmesine izin verir. Bu i\u015fi migration arac\u0131n\u0131n i\u00e7inde de\u011fil, ayr\u0131 bir job olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak \u00e7o\u011fu zaman daha kontroll\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lock&#8217;lar s\u00fcrpriz yapar<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baz\u0131 DDL komutlar\u0131 masum g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama tabloyu kilitler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PostgreSQL&#8217;de index olu\u015fturmak varsay\u0131lan olarak tabloya yazmay\u0131 bloklar. Bu y\u00fczden production&#8217;da \u015fu tercih edilir:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>CREATE INDEX CONCURRENTLY idx_users_full_name\nON users (full_name);<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka sinsi durum lock kuyru\u011fudur. <code>ALTER TABLE<\/code> k\u0131sa s\u00fcrecek bile olsa, \u00f6n\u00fcnde uzun s\u00fcren bir sorgu varsa onu bekler. Beklerken arkas\u0131na gelen b\u00fct\u00fcn sorgular da onu bekler. Birka\u00e7 saniyelik bir migration t\u00fcm tabloyu durdurabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Migration&#8217;\u0131n ba\u015f\u0131nda <code>lock_timeout<\/code> ayarlamak bu y\u00fczden iyi bir al\u0131\u015fkanl\u0131k:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>SET lock_timeout = '3s';<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lock al\u0131namazsa migration ba\u015far\u0131s\u0131z olur ve tekrar denenir. Uygulama ise etkilenmez.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">NOT NULL ve default de\u011ferler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeni bir kolonu do\u011frudan <code>NOT NULL<\/code> eklemek, eski uygulama versiyonunun o kolona de\u011fer vermeden insert yapmas\u0131yla \u00e7ak\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6nce nullable eklemek, uygulamay\u0131 g\u00fcncellemek, backfill yapmak ve en son constraint eklemek daha g\u00fcvenlidir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Migration da kod incelemesi ister<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekiplerde genellikle uygulama kodu dikkatle review edilir, migration dosyas\u0131 ise h\u0131zl\u0131ca onaylan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa geri al\u0131nmas\u0131 en zor de\u011fi\u015fiklikler migration&#8217;lard\u0131r. Silinen bir kolon rollback ile geri gelmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Benim review s\u0131ras\u0131nda sordu\u011fum soru basit:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu migration \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra bir \u00f6nceki versiyon h\u00e2l\u00e2 d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fabilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cevap hay\u0131rsa de\u011fi\u015fiklik b\u00f6l\u00fcnmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rolling deploy s\u0131ras\u0131nda eski ve yeni kod ayn\u0131 \u015femay\u0131 kullan\u0131r. Basit bir kolon rename bile kesinti yaratabilir. Expand and contract nas\u0131l uygulan\u0131r?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-39","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veritabani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}