{"id":118,"date":"2026-10-29T06:54:00","date_gmt":"2026-10-29T06:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/?p=118"},"modified":"2026-10-29T06:54:00","modified_gmt":"2026-10-29T06:54:00","slug":"money-bigdecimal-floating-point","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/2026\/10\/29\/money-bigdecimal-floating-point\/","title":{"rendered":"Paray\u0131 double ile Saklamay\u0131n"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eu kodu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>System.out.println(0.1 + 0.2);<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u0131kt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>0.30000000000000004<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bir Java hatas\u0131 de\u011fil. JavaScript&#8217;te, Python&#8217;da ve IEEE 754 standard\u0131n\u0131 kullanan hemen her dilde ayn\u0131 sonucu al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>double<\/code> ve <code>float<\/code> tipleri say\u0131lar\u0131 ikili tabanda saklar. 0.1 gibi onluk tabandaki basit bir kesir, ikili tabanda sonsuz uzunlukta bir say\u0131d\u0131r. Tam olarak temsil edilemez, en yak\u0131n de\u011fer saklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilimsel hesaplamalarda bu k\u00fc\u00e7\u00fck fark genellikle \u00f6nemsizdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parada ise \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kuru\u015flar birikir<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek bir i\u015flemde hata milyarda bir kuru\u015f seviyesindedir. Ama binlerce i\u015flem topland\u0131\u011f\u0131nda, faiz hesapland\u0131\u011f\u0131nda veya tutarlar b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde bu hatalar birikir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir raporda toplam 10.000,00 TL g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken sat\u0131rlar\u0131n toplam\u0131 9.999,99 TL \u00e7\u0131kar. Muhasebe ekibi fark\u0131n nereden geldi\u011fini sorar ve kimse a\u00e7\u0131klayamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar beklenmedik sonu\u00e7 verir:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>if (balance &gt;= amount) ...<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakiye 100.00, tutar 100.00 olsa bile, hesaplama yollar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak <code>balance<\/code> de\u011feri 99.99999999999999 olabilir ve i\u015flem reddedilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">BigDecimal<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Java&#8217;da para i\u00e7in do\u011fru tip <code>BigDecimal<\/code>.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>BigDecimal a = new BigDecimal(\"0.1\");\nBigDecimal b = new BigDecimal(\"0.2\");\na.add(b);  \/\/ 0.3<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada \u00f6nemli bir tuzak var: <code>BigDecimal<\/code> mutlaka string&#8217;den olu\u015fturulmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>new BigDecimal(0.1)\n\/\/ 0.1000000000000000055511151231257827...<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>double<\/code> de\u011ferden olu\u015fturuldu\u011funda, hatal\u0131 de\u011fer oldu\u011fu gibi <code>BigDecimal<\/code>&#8216;e ta\u015f\u0131n\u0131r. <code>BigDecimal.valueOf(0.1)<\/code> daha g\u00fcvenlidir ama en temiz yol de\u011ferin hi\u00e7 <code>double<\/code>&#8216;a d\u00f6n\u00fc\u015fmemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir di\u011fer tuzak <code>equals<\/code>:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>new BigDecimal(\"1.0\").equals(new BigDecimal(\"1.00\"))  \/\/ false<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>equals<\/code> scale&#8217;i de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. Tutar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in <code>compareTo<\/code> kullan\u0131lmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Yuvarlama bir i\u015f kural\u0131d\u0131r<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">100 TL&#8217;yi \u00fc\u00e7 ki\u015fiye b\u00f6l\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>33.33 + 33.33 + 33.33 = 99.99<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir kuru\u015f nereye gitti?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu soru teknik de\u011fil. Kalan kuru\u015fun hangi ki\u015fiye eklenece\u011fi, faturalarda hangi yuvarlama y\u00f6nteminin kullan\u0131laca\u011f\u0131, vergi hesab\u0131n\u0131n sat\u0131r baz\u0131nda m\u0131 toplam \u00fczerinden mi yap\u0131laca\u011f\u0131 i\u015f kurallar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>RoundingMode.HALF_UP<\/code>, <code>HALF_EVEN<\/code> gibi se\u00e7enekler var. Bankac\u0131l\u0131kta s\u0131k kullan\u0131lan <code>HALF_EVEN<\/code>, \u00e7ok say\u0131da i\u015flemde yuvarlama hatalar\u0131n\u0131n birikmesini azalt\u0131r. Hangisinin kullan\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmeli ve kodda tek bir yerde tan\u0131mlanmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Veritaban\u0131nda<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veritaban\u0131nda <code>FLOAT<\/code> veya <code>DOUBLE PRECISION<\/code> yerine <code>NUMERIC<\/code> kullan\u0131lmal\u0131:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>amount NUMERIC(19, 4)<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alternatif bir yakla\u015f\u0131m, tutar\u0131 en k\u00fc\u00e7\u00fck birim cinsinden tam say\u0131 olarak saklamak:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>amount_minor BIGINT  -- 12550 = 125,50 TL<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stripe gibi bir\u00e7ok \u00f6deme API&#8217;si bu yakla\u015f\u0131m\u0131 kullan\u0131yor. Hesaplamalar tam say\u0131larla yap\u0131l\u0131r, hata olu\u015fmaz. Ama her para biriminin ondal\u0131k basamak say\u0131s\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Japon yeninde kuru\u015f yoktur, baz\u0131 para birimlerinde \u00fc\u00e7 ondal\u0131k basamak vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Para birimi tutar\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son olarak, tutar\u0131 para biriminden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><code>100<\/code> bir tutar de\u011fildir. <code>100 TRY<\/code> bir tutard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Farkl\u0131 para birimlerindeki tutarlar\u0131 yanl\u0131\u015fl\u0131kla toplamak, tip sistemi seviyesinde engellenebilir. JavaMoney gibi k\u00fct\u00fcphaneler veya basit bir <code>Money<\/code> value object&#8217;i, tutar ve para birimini her zaman birlikte ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Para hesaplar\u0131, yaz\u0131l\u0131mda k\u00fc\u00e7\u00fck hatalar\u0131n en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011fu yerlerden biri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve bu hatalar\u0131n \u00e7o\u011fu, yanl\u0131\u015f bir veri tipi se\u00e7imiyle daha ilk g\u00fcn ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>0.1 + 0.2 neden 0.30000000000000004 ediyor? Para hesaplar\u0131nda floating point hatalar\u0131, BigDecimal, yuvarlama kurallar\u0131 ve veritaban\u0131nda tutar saklaman\u0131n do\u011fru yolu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":117,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veritabani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akifsen.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}