Bir uygulamanın events tablosu var. Her kullanıcı hareketi buraya yazılıyor.
İlk yıl birkaç milyon satır. Üçüncü yıl 800 milyon.
Son 7 günün verisini sorgulayan raporlar yavaşlamış. Eski verileri silmek için çalıştırılan DELETE sorguları saatler sürüyor ve tabloyu şişiriyor.
Partitioning tam bu durum için var.
Partitioning nedir?
Bir tabloyu mantıksal olarak tek, fiziksel olarak birden fazla parçaya bölmektir. PostgreSQL 10’dan beri bunu deklaratif olarak destekliyor:
CREATE TABLE events (
id bigint,
user_id bigint,
type text,
created_at timestamptz NOT NULL
) PARTITION BY RANGE (created_at);
CREATE TABLE events_2026_10 PARTITION OF events
FOR VALUES FROM ('2026-10-01') TO ('2026-11-01');
Uygulama hâlâ events tablosuna yazar ve ondan okur. Veritabanı her satırı created_at değerine göre doğru partition’a yerleştirir.
Partition pruning
Partitioning’in sorgu performansına etkisi, partition pruning sayesinde olur.
SELECT count(*) FROM events
WHERE created_at >= now() - interval '7 days';
Planlayıcı, bu sorgunun sadece son partition’larla ilgili olduğunu bilir. Diğer partition’lara hiç dokunmaz. 800 milyon satır yerine birkaç milyon satır taranır.
Ama bu sadece sorgu partition key’i kullandığında işe yarar.
SELECT * FROM events WHERE user_id = 42;
Bu sorgu created_at içermediği için bütün partition’lara gitmek zorundadır. Her partition’daki index ayrı ayrı taranır. Partitioning olmayan bir tablodaki tek bir index taramasından daha yavaş olabilir.
Asıl kazanç: veri yaşam döngüsü
Bence partitioning’in en büyük faydası sorgu hızı değil, eski verinin yönetimi.
Altı aydan eski event’lerin silinmesi gerekiyor:
DELETE FROM events WHERE created_at < '2026-05-01';
Yüz milyonlarca satırı tek tek siler. Dead tuple üretir, WAL üretir, replica’ları geride bırakır ve saatler sürer.
Partition’lı tabloda:
DROP TABLE events_2026_04;
Anında. Dead tuple yok. Bloat yok.
Arşivleme gerekiyorsa, partition tablodan ayrılabilir, dışarı aktarılabilir ve sonra silinebilir.
Partition key seçimi
Partition key, sorguların büyük çoğunluğunda bulunan ve verinin yaşam döngüsünü belirleyen bir kolon olmalı. Zaman serisi verilerinde bu neredeyse her zaman tarih kolonudur.
Multi-tenant sistemlerde tenant’a göre list veya hash partitioning de kullanılabilir. Büyük bir müşteriyi kendi partition’ına almak, onun verisini ayrı yönetmeyi kolaylaştırır.
Partition sayısı da önemli. Çok fazla küçük partition, planlama süresini artırır. Günlük partition’lar birkaç yıl içinde binlerce tabloya ulaşabilir. Çoğu durumda aylık veya haftalık partition’lar daha dengeli.
Sınırlamalar
Partition’lı tablolarda unique constraint’ler ve primary key, partition key’i içermek zorunda. id tek başına primary key olamaz, (id, created_at) olmalı.
Gelecek partition’ların önceden oluşturulması gerekir. Ay başında partition yoksa insert’ler hata verir. pg_partman gibi bir eklenti veya zamanlanmış bir job bunu otomatikleştirir.
Mevcut büyük bir tabloyu partition’lı yapıya geçirmek ayrı bir migration projesi. Veri kopyalanmalı ve geçiş kesintisiz yapılmalı.
Her büyük tablo için değil
Partitioning, büyük tablolar için otomatik bir çözüm değil. İyi index’lenmiş 100 milyon satırlık bir tablo, doğru sorgularla gayet hızlı çalışabilir.
Partitioning’i düşünmek için asıl sinyaller: zaman bazlı ve sürekli büyüyen veri, eski verinin düzenli silinmesi ihtiyacı ve sorguların büyük kısmının belirli bir zaman aralığına odaklanması.
Bu üçü bir aradaysa, partitioning hem performansı hem de operasyonel yükü ciddi şekilde iyileştirir.
